Groot Amersfoorts Dictee

door Jeanette Bree

Vlak voor de Kerst stond in de Amersfoort NU (plaatselijke huis-aan-huiskrant) en het AD Amersfoortse Courant een proefdictee als voorronde voor het Groot Amersfoorts Dictee. Dit evenement werd voor de 6e keer georganiseerd. Hierbij mogen jaarlijks 15 middelbare scholieren meedoen, 15 prominente Amersfoorters, 15 cursisten van de Volksuniversiteit en 15 lezers van de Amersfoort NU/AD Amersfoortse Courant. Ook mogen mensen meeschrijven vanaf de publieke tribune, maar zij dingen niet mee naar de prijzen. De hoofdprijs bestaat uit de nieuwste Dikke van Dale en een beeldje dat gemaakt is door kunstenares Nel Jongsma.

Andere jaren heb ik er weleens over gedacht om mee te doen op de publieke tribune, maar het kwam er nooit van. Dit jaar besloot ik een gokje te wagen. Om officieel mee te mogen doen als krantenlezer moest je alle taalfouten uit het proefdictee halen. Deze moesten in de juiste volgorde in een mail aan de Volksuniversiteit worden gestuurd. De streepjes die ik erin heb gezet betreffen het resultaat van de eerste keer dat ik het dictee las. Later haalde ik er nog enkele uit. Gelukkig wist ik dat keistad met een kleine "k" geschreven wordt. Het is geen officiële naam, dus mag het geen hoofdletter hebben. Hoe spijtig ik dat als Amersfoortboekenverzamelaar  (ik heb er zo'n 175....) ook vind.

Tot mijn verbazing ontving ik op 11 januari een e-mail dat ik was geselecteerd voor deelname aan het dictee! Direct relativeerde ik dat er misschien 20 mensen meegedaan hadden aan het proefdictee. Dan was de kans ook wel groot om geselecteerd te worden. Enkele dagen later stond in de krant dat 40 mensen hadden meegedaan aan het proefdictee. Dat maakte mij toch wel trots dat ik tot de 15 geselecteerden hoorde!

Maandagavond 8 februari was ik rond 19.00 uur present in het gemeentehuis. In de raadszaal ging het plaatsvinden. Bij de trap in het gemeentehuis kwam ik ook Hans (Heeregrave) tegen. Hij deed ook mee, maar op de publieke tribune. Twee jaar geleden heeft hij ook meegedaan namens de Volksuniversiteit. Van deze groep deelnemers was hij toen de winnaar!

De plaatsen waren al ingedeeld en je moest dus eerst de plek zoeken met jouw naam. Mijn plek was vooraan, vanuit de jury gezien rechts. Na een welkomstwoord door burgemeester Lucas Bolsius werd de schrijfster van het dictee, Nynke Geertsma, geïntroduceerd. Zij is voor een periode van twee jaar onze stadsdichter. Zij las het dictee eerst helemaal voor. Je hoorde toen al menigeen zuchten of gniffelen. Vervolgens was het woord aan oud-docent Nederlands Corry Samson van het gymnasium Johan van Oldenbarnevelt die elke zin stukje voor stukje dicteerde, inclusief de leestekens. Elke zin (zo lang dat het een hele alinea beslaat....) moest op een apart blad geschreven worden. Alle bladen hadden doorschrijfvellen erachter, zodat je direct een kopie voor jezelf had. In zin vijf ging het een beetje mis. Nadat de zin in stukken was gedicteerd, werd de zin nog eenmaal in zijn geheel voorgelezen. Toen bleek dat zij een deel van de zin vergeten was te dicteren. Na kort overleg met de jury werd besloten dit deel van de zin weg te laten uit de jurering.

Uiteindelijk werd het hele dictee nog eenmaal volledig voorgelezen. Daarna mochten we het werk nog één minuut bekijken en zo nodig correcties aanbrengen. Toen moest het ingeleverd worden. De doorslagen moesten we eruit halen voor onszelf, de originelen gingen naar de jury.

In de pauze konden we een drankje nemen en werd er volop overlegd hoe je nou criticasters schrijft, of er een streepje tussen rood-gele moet en wat de juiste spelling van achenebbisje is...

Na de pauze werd het hele dictee minutieus met alle deelnemers doorgesproken en toegelicht waarom een woord op die ene manier geschreven moet worden.

Toen de jury haar werk had gedaan, werd ons verteld dat er gemiddeld 38 fouten per persoon waren gemaakt.  De cursisten van de Volksuniversiteit hebben gemiddeld 47 fouten gemaakt. De winnares uit die categorie had 19 fouten. De scholieren hadden een gemiddeld aantal fouten van 38, de beste daarvan had 24 fouten. In de categorie prominenten werden 37 fouten gemiddeld gemaakt. Pianist Frank Oppedijk maakte er 27. Van de krantenlezers waren de deelnemers goed voor een gemiddelde van 28 fouten. De beste daarvan had 19 fouten gemaakt. Edith van der Have-Raats en Ben van de Burgwal behaalden dus een gedeelde eerste plaats.

Bij vertrek lagen de nagekeken werken per deelnemerscategorie gesorteerd op een tafel om door de eigenaren meegenomen te worden. Ik bleek 32 fouten te hebben gemaakt.

Het verslag van het AD/Amersfoortse Courant kun je hier lezen.